Đặc Sản Rươi Kinh Môn

Quy Trình Sản Xuất & Thu Hoạch

"Tháng chín đôi mươi, tháng mười mùng năm" – câu ca dao từ ngàn đời đã in sâu vào tâm trí người dân Kinh Môn để nhắc nhớ về mùa rươi ngắn ngủi, thoắt ẩn thoắt hiện như một món "lộc trời" ban tặng. Việc săn rươi là một cuộc chạy đua với thời gian, con nước và cả thời tiết. Vào những ngày nước lợ từ cửa biển tràn vào gặp dòng nước ngọt sông Kinh Thầy dâng cao, đất bãi bồi nứt nẻ bỗng nhung nhúc hàng vạn con rươi chui lên từ bùn sâu. Bất chấp đêm đen mịt mùng, gió lạnh cắt da hay mưa rét lất phất, cả làng trên xóm dưới đỏ đèn, í ới gọi nhau vác vợt, mang mủng ra mép sông vớt rươi. Dưới ánh đèn pin loang loáng mặt nước, người thợ phải lội bì bõm, dùng vợt lưới vớt thật nhanh tay, nhẹ nhàng để rươi không bị đứt đoạn, vỡ bụng. Chỉ trong vài tiếng đồng hồ ngắn ngủi khi con nước đạt đỉnh, nếu không vớt kịp, rươi sẽ tan ra và biến mất vào lớp bùn như một phép thuật, để lại sự tiếc nuối khôn nguôi.

Rươi vớt lên bờ tươi rói, thân màu hồng nhạt, bơi uốn lượn mập mạp. Để chế biến, rươi phải được "làm lông" – một công đoạn đòi hỏi sự khéo léo cực độ. Người ta dội nước nóng khoảng 60-70 độ C vào chậu rươi, dùng đũa tre khuấy nhẹ nhàng theo một chiều để lớp lông tơ rụng hết mà thân rươi không bị vỡ nát. Sau khi làm sạch, rươi được đánh nhuyễn cùng với thịt heo ba chỉ băm nhỏ, trứng gà ta, hành hoa, thì là và thứ gia vị "linh hồn" không thể thiếu: vỏ quýt hôi phơi khô thái chỉ. Vỏ quýt không chỉ khử sạch mùi tanh của bùn đất mà còn hòa quyện tạo nên một hương vị đặc trưng quyến rũ. Đem chiên hỗn hợp ấy trên chảo mỡ lợn phi hành tỏi sôi xèo xèo, miếng chả rươi phồng lên, chuyển sang màu vàng ruộm, tỏa mùi thơm nức nở bay đi hàng cây số. Thưởng thức chả rươi nóng hổi bên bát nước mắm chanh ớt, ta mới thấu hiểu sự trân quý của sản vật tự nhiên và nỗi vất vả thức đêm hôm lặn lội của người dân vùng bãi bồi.